Akaija en Art

2. Geruïneerde Chrams

Akaija goes Angkor –  update 2 – zat. 3 feb. 2018

Gemengde gevoelens…

De verwachtingen die ik had kloppen niet met de werkelijkheid zoals die zich manifesteerde toen we, na een dag acclimatiseren, eerst Angkor Wat bezochten. Totaal niet. Maar… laten we eerst wat algemene informatie geven over wat Angkor nu eigenlijk is.

En wàt… is Angkor Wat? Bij mij viel het kwartje ook niet gelijk.

5 van de 72 tempels van Angkor (tijdelijk geleend van ekayasolutions.com)

‘Angkor’ is een tempelcomplex dat wel 1000 km2 groot is en bestaat uit precies 72 tempels, een belangrijk getal. Maar het woord ‘tempel’ dekt niet helemaal de lading, niet in de Nederlandse taal tenminste. Kremlin zou een beter woord zijn, maar die naam heeft ook een bijsmaak. ‘Chram’ zou ik een beter woord vinden: een door de samenleving omhuld hart.

AngkorWat-map

Angkor Wat totale omvang: ca. 1,5 x 1,5 km

Net zoals de oude kremlins in Rusland zijn het ommuurde stukken land waarop heiligdommen staan, waar mensen samenkomen om het contact met de Spirits aan te gaan, waar ceremonies gehouden worden, waar wellicht feestelijkheden plaatsvonden. Oorspronkelijke kremlins, chrams of kathedralen overal ter wereld zijn met elkaar verbonden èn met de kosmos. Ze zijn op een of andere manier uitgelijnd met elkaar, met de sterren, met energieën van de Aarde en ze zijn zodanig gebouwd dat de energie van de kosmos geleid en geharmoniseerd wordt, zodanig dat het levensondersteunend is. Pure, ongeharmoniseerde kosmische energie hoeft niet gezond voor mensen te zijn. Door de bouwwijze, uitlijningen, door specifieke details aan te brengen door hen die wisten wat ze deden, werd deze energie geleid, gefilterd, versterkt of afgezwakt en kwam zo de mensen, de natuur, mogelijk zelfs het leven op Aarde als geheel ten goede.

Angkor Wat Sunrise

Angkor Wat Sunrise

Absoluut niet

Sunrise in Angkor

Sunrise in Angkor beleef je niet alleen.

Angkor Wat is de meest bekende chram van Angkor en ligt het dichtste bij Siem Reap. Angkor Thom bevindt zich, vanuit Siem Reap bezien, daar vlak ‘achter’. Om er te komen moet je in de stad Siem Reap eerst een ticket kopen, voor 1, 3 of 10 dagen. Een ticket van 3 dagen, zoals wij kochten, kost 62 dollar p.p. Dat is nogal een bedrag, zelfs voor Europese begrippen, maar het geeft je toegang tot alle tempels van Angkor. Dan heb je nog een TukTuk met chauffeur nodig of, wat de meeste toeristen doen, een georganiseerde bustoer, want lopend ga je het niet redden en zelfs fietsend kom je ‘er’ niet echt, of je moet genoegen nemen met 1 of 2 tempelbezoekjes, want meer gaat je op één dag niet lukken, tenzij je genoegen neemt met selfies schieten op de door gidsen aangegeven plaatsen. Snel jezelf schieten en snel weg. De meeste toeristen en zeker de Chinese en Japanse doen niks anders. De tempels zijn niet interessant… alleen voor hun eigen eer en glorie. Sorry hoor… dat moest ik effe kwijt. Er zijn er vast die het zo niet doen en zo niet willen ook, maar die vallen uiteraard niet op. Die ‘nemen’ geen energie van de tempels, maar brengen energie, zoals in het verleden ontelbare mensen voor hen het gedaan hebben. Lachen, spelen, mediteren, vergaderen met respect voor elkaars standpunten, rituelen uitvoeren, zingen…. dat zijn energieën die ‘geven’.

Angkor Thom toeristen

Angkor Thom toeristen

De Angkor tempels worden toegeschreven aan de Khmers, de inheemse bevolkingsgroep van Cambodja. Denk nu niet, bij het lezen van het woord ‘Khmer’, zoals ik eerst ook deed, aan ‘Rode Khmer’. Dat was ‘slechts’ een splintergroep onder leiding van Pol Pot, verantwoordelijk voor de volkerenmoord op de Cambodjaanse bevolking: de Khmers. Pol Pot wilde een boeren-slavenstaat en vermoordde iedere intellectueel en iedereen die een andere mening toegedaan was. Het gevolg is dat de 50% van de huidige bevolking anno 2018 van Cambodja jonger is dan 22 jaar. 90% van de bevolking is Khmer van origine.

Angkor Wat

Angkor Wat

Surf je Wikipedia erop na, dan wordt gezegd dat de Khmers Angkor gebouwd hebben, en dat Angkor een de grootste pre-indrustriële megastad ter wereld was, met als bloeitijd ruwweg de 9e tot de 15e eeuw.

Ook volgens Wikipedia betekent ‘angkor’: city en is het een afgeleid Sanskriet-woord van ‘nagara’. ‘Naga’ betekent trouwens ook slang en de slang is een uiterst belangrijk symbool in heel Angkor.

Nou is Wikipedia geen betrouwbare informatiebron, maar wel geschikt voor wat algemene aardrijkskundige gegevens en getallen. Onderzoekers die verder dan Wikipedia kunnen en durven kijken komen tot heel andere conclusies aangaande Angkor.

Onderzoeker en schrijver Graham Hancock is er zo een. Hij heeft ontdekt dat de uitlijning van onderdelen (muren, torens, poorten, toegangswegen, etc) van de Angkor Chrams verbonden is aan het sterrenstelsel Draak. In de plattegrond van de 72 tempels kun je de constellatie Draak precies terugvinden, alleen matchte de tijdsberekening niet. Hij pakte er een computerprogramma bij om de sterrenhemel door alle tijden heen te kunnen visualiseren (Stellarium is zo’n programma, en gratis) en kwam tot de conclusie dat als hij de sterrenhemel terugdraaide naar 10.500 v. Chr. de sterren precies werden uitgelijnd op bepaalde sleutelmomenten van het jaar, die exact overeenkwam met de uitlijning van Angkor.

Angkor Wat, over de rug van de slang

Angkor Wat, over de rug van de slang

Opmerkelijk genoeg had Robert Bauval, een collega van Graham Hancock zeg maar, dat ook al ontdekt voor de sterren-uitlijning van de piramides van Egypte. Dezelfde uitlijningen, terug te voeren naar precies dezelfde tijd: 10.500 voor Christus, maar nu met het sterrenbeeld Orion. Je gaat denken dat de bouwers van de piramides en die van Angkor dezelfde waren, of in elk geval tot hetzelfde volk behoorden.

De Khmers waren er toen nog niet, zij komen van elders: immigranten dus. Wie er wel woonden, wie de werkelijke bouwers/ontwerpers/grondleggers waren van Angkor en van de piramides en waar dus ook ook de Akaija vermoedelijk mee verbonden is kunnen we niet zeggen. Nog niet in elk geval.

Graham Hancock zegt: “Het Angkor dat we nu zien, is minder dan 1000 jaar oud. Maar het patroon van de tempels op de grond weerspiegelt het sterrenstelsel Draak 10.500 voor Christus.”

Waar het op lijkt is dat de fundamenten en delen van de huidige Angkor-bouwwerken origineel zijn, maar dat de meeste decoraties en reliëfs van latere datum zijn. Vergelijk het met b.v. de Germaanse heiligdommen in Europa, die meestal ook op bepaalde manieren uitgelijnd zijn. Later werden juist op die plaatsen, kerken en kathedralen gebouwd. De oorspronkelijke bedoeling van de bouwwerken werd overgenomen, ingekleurd en aangepast, zodat het lijkt alsof die nieuwe religie de enige en oorspronkelijke is. De mensen vergeten de geschiedenis. De geschiedenis wordt een legende. De legende wordt een mythe en uiteindelijk weet niemand meer waar het ooit begonnen is, waar ze vandaan kwamen en wat ze hier nu eigenlijk kwamen doen als ras.

Op Aneityum was dit ook gebeurd: missionarissen bouwden de kerken op de heilige ceremoniële plaatsen van de inheemsen. In de tradities en in de taal waren nog restanten terug te vinden van contacten met mensen elders op de wereld.

Wij proberen hier ‘doorheen’ te kijken, maar dat valt in Angkor beslist niet mee.

Hier onder zie je niet de westelijke hoofd-toegangsweg, waar alle toeristen binnenkomen, maar de binnenkomst over Noord-toegangsweg.

Gisteren bezochten we Angkor Wat, omdat die tempel voor ons gevoel de belangrijkste tempel hier is, maar dat komt misschien ook omdat ‘iedereen’ daarheen gaat. Angkor Wat is gewoon het bekendst, en de foto van de drie ‘torens’ (er zijn er overigens vijf) met de Zon erachter kent vrijwel iedereen.

De Tooktook-chauffeur kwam ons ophalen en bracht ons eerst naar de ticket-office, en vervolgens terug over dezelfde weg naar Angkor, een afstandje van zo’n 7 kilometer ten noorden van Siem Reap. Dat brengt je buiten de stad al direct in een oerwoud-achtige omgeving: tropische bomen en akkertjes met van allerlei grootbladige groenten en planten. Dan komen we aan een brede strook water, die je als een slotgracht zou kunnen beschouwen. Echter… die ‘slotgracht’ is maar liefst 150 meter of zo breed en lijkt zich naar links en naar rechts minstens een kilometer verder uit te strekken: kaarsrecht. Wat voor een kasteel moet daar dan door ‘beschermd’ worden? Dat ‘kasteel’ zagen we namelijk niet, alleen een tempelachtige constructie aan de overkant: mijn eerste aanblik van een Angkor-bouwwerk. Een nieuwe ‘eerste indruk’ dus, en deze kwam binnen. Mijn gevoel was: dit ken ik! Hier zijn we geweest! Het doet vreemd mysterieus aan… niet duister, maar ook niet licht. Vreemd en bijna cryptisch ongrijpbaar.

We rijden dus eerst een kilometer naar links langs de ‘slotgracht’, maken een haakse bocht naar rechts en komen een kilometer verderop bij de hoofd-toegangsweg naar Angkor Wat uit. Daar bevindt zich een stenen brug over de slotgracht, die vanwege restauratie-werkzaamheden niet betreden mocht worden. Derhalve was er een plastic-pontonbrug naast gelegd, breed genoeg om een enorme mensenmassa toegang te bieden.

We betalen de chauffeur een paar dollar en lopen de brug over, onder de indruk van de merkwaardige ommuring van… de Chram Angkor Wat. En trappetje over, een nauwe tunnel in, dan een open ruimte en als we eruit komen zien we een lange brede laan met in de verte de typische en o zo herkenbare torens van de centrale tempel van Angkor Wat.

Wat ontzettend groot is dit!! We konden ons daar thuis geen voorstelling van maken. De aantallen toeristen die hier naar binnen lopen zijn enorm. Alle afstanden zijn enorm. Wie hebben dit, in gods… naam gebouwd? Waarom zo groot? Waarom überhaupt? Wat is dit?!

Was dit een megacity van voor de industriële revolutie? Waar zijn dan de restanten van de huizen?

Vragen, indrukken, vermoeidheid, overprikkeling door de vele vaak respectloze houding van toeristen. Massa’s verkopers en kraampjes…. Ik kan me nu iets voorstellen bij Jezus die volgens de verslaggeving met een stok het huis van ‘zijn Vader’ schoonveegde van alle handelaren. Begrijpen doen we het maar al te goed, maar eigenlijk horen ze hier niet. Dit zou een gewijde plek moeten zijn, waar stilte heerst, en niet het lawaai van luidsprekers, marktkooplui, trommels en kwetterende toeristen, waar ook wij deel van uitmaken, al kwetteren we niet.

Ons doel was om hier iets te hopen te ontdekken dat op een of andere manier met de Akaija te maken heeft. Waar het op lijkt is dat in de decoratie de meeste oude sporen verdwenen zijn. De reliëfs zijn typisch Hindoeïstische taferelen, en veel ervan vertonen eindeloze oorlogsverslagen, onderdrukking en bijna sexuele lichaamshoudingen. Niet bepaald vredelievend en zeker niet opbeurend of verlichtend, hetgeen je in een tempel als deze juist zou verwachten. Waren die reliëfs er 10.500 jaar v. Chr. ook? Ik kan het me eigenlijk niet voorstellen. Het rijmt niet.

Maar volgens Graham Hancock zijn de fundamenten 10.500 jaar oud en zijn de tempels erop rond de 1000 jaar geleden daarop gebouwd.

Dit complex heeft flink te lijden gehad van klimaatinvloeden, wellicht van aardbevingen en ook van restaurateurs die bijna alle ‘ramen’ of openingen hebben dichtgemetseld. Oorspronkelijk, maar wat is ‘oorspronkelijk’, bevonden zich in elk raam een aantal ‘hout’gedraaide pilaren…. steengedraaide dus. Daar is iets bijzonders mee, maar dat komt later nog.

Wat ook opvalt is dat de buitenste steenblokken van een massieve steensoort zijn, maar dat zich daarbinnen zeer poreuze, lava-achtige blokken bevinden. Wat is origineel? Geen idee, maar apart is het wel.

We liepen naar het binnenste van het binnenste en nergens lijken werkelijke ‘kamers’ te zijn: alleen zuilengalerijen, doorgangetjes, trappen, vensters met pilaren, en heel veel reliefs en symbolische gegraveerde patronen. Wat dit ook was…. wonen kon je er niet. Stad?
Omdat we er thuis al veel over hadden gehoord, waren we naar iets specifieks op zoek…. met een vreemde Engelse titel: The Churning of the Milky Ocean. Ruw vertaald: het karnen van de oceaan van melk. Niet zomaar een naam. Het is een lang reliëf, dat zich ergens in de eindeloze zuilengalerijen moet bevinden. Wij vonden het pas nadat we helemaal rond waren gelopen… we hadden maar even opzij hoeven te stappen om het gelijk te kunnen zien, maar kennelijk ‘moesten’ we eerst helemaal rond.

Afgezien van de overduidelijke kosmische uitlijning van Angkor is er hier niet veel te vinden dat Angkor met de rest van de Akaija-ring rond de wereld verbindt. Behalve dit reliëf!

Ik kom daar straks nog op terug, na alle foto’s. We hebben besloten om speciaal hiervoor nog bezoek aan juist deze tempel te brengen. Er is hier iets mee.

De volgende dag, vandaag dus, brachten we een zons-opgangsbezoek aan Angkor Wat. Dus om 04.20 opstaan, om 05.00 in de TookTook en in het donker op weg naar Angkor Wat om, te midden van wel 1000 toeristen, vanachter de 3 (maar eigenlijk zijn het er 5) torens de zon te zien opkomen. Alleen op 21 maart en 21 september komt de zon vanaf een sleutelpositie precies op lijn met bepaalde torens, maar we hebben niet de luxe om juist op die datum onze reis te kunnen plannen. Dit is al luxe genoeg.

De zon kwam maar niet op… ja, hij kwam wel op, maar ergens achter de wolken. Bijzonder, maar niet heel zinvol. Wel blij dat we er ook bij waren.

Onze chauffeur bracht ons vervolgens naar Ta Prohm, de jungle tempel, maar eigenlijk de door de jungle veroverde tempel. En dat maakte indruk! De film Tomb Raider was hier opgenomen, niet eens zo lang geleden. We gaan die film nog maar eens kijken nu we dit gezien hebben. Als je praat over ruïnes…. dit zijn ze. Ik zou zeggen… laat de foto’s voor zich spreken.

Ta Phrom - (the Jungle Temple)

Ta Phrom – (the Jungle Temple)

Na Ta Prohm bracht de driver ons naar Angkor Thom. We hadden ons daarvan, persoonlijk geadviseerd door Graham Hancock (hij heeft een Akaija gekregen 🙂 ), iets meer van voorgesteld. Marianne was al over haar grenzen heen gegaan: haar knie werkte niet mee en ze was moe. Ik kon nog wel even mee en heb in m’n eentje wat rondgelopen, over de hoofden van de toeristen heen zogezegd. Wat een drukte. Wat me vooral opviel, en ook zeer teleurstelde waren de talloze afzichtelijke uitgehakte hoofden van wat mogelijk de Khmer-koning Jayavarman II is geweest, die zichzelf een god-koning noemde. Misschien is hij de bedenker van de selfies? De talloze toeristen doen hem in elk geval massaal na.

Angkor Thom

Angkor Thom

Deze tempel viel tegen, en we gingen er graag snel weg om ‘thuis’ bij te komen.

Later hoorden we van een  Cambodjaan, en een kenner van Cambodja, dat er een hele bloedlijn van Khmer koningen is geweest, die allemaal hun (s)tempel wilden drukken op Cambodja, en een van de manieren was om een tempel ter ere van zichzelf te maken, uiteraard een betere dan z’n voorganger. Ze beschouwden zichzelf als universele god-koningen. Welke van deze koningen nu precies bij Angkor Thom hoort moeten we nog uitzoeken.

Al met al een zeer geslaagde dag, vol indrukken en gemengde gevoelens. Maar indruk maken…. dat doet het hier absoluut! Zoiets ‘groots’ hebben we nog nooit gezien. Aan het einde van de volgende dag hebben we, i.p.v. de zonsopgang, de zonsondergang bekeken, maar nu vanaf de andere kant dan waar de toegangspoort is, rond sluitingstijd. Dus met heel weinig toeristen! We waren zelfs verbaasd dat we alle ruimte hadden om dit vast te leggen vanaf de meest ideale positie. Ik had al dagenlang gemerkt dat de zon ‘s morgens onzichtbaar was door het wolkendek, maar elke avond prachtig rood onderging. Iedereen heeft er weet ik wat niet voor over om de zon te zien opkomen. Wat is er mis met de zon te zien ondergaan? Dat moment is niet minder belangrijk tijdens de Equinox. Alleen dat spiegelmeertje ontbrak nog, maar dat is speciaal aangelegd voor de fotografen en niet deel van het oorspronkelijke bouwplan.

Deze pagina is ook beschikbaar in: Engels Duits